Księga Hioba

Zaliczana do ksiąg mądrościowych, opowiada dzieje Hioba, który prawdopodobnie był postacią historyczną. Jest pierwszą z ksiąg Starego Testamentu, która mówi o losie jednostki, a nie narodu. Kolejnym novum, jakie wprowadza, jest podejście do cierpienia, pokazuje bowiem cierpienie niezawinione. To absolutna rewolucja w myśleniu o cierpieniu, bo dotąd utożsamiano je z karą za grzechy, tymczasem w tej księdze mamy do czynienia z niewyobrażalnym bólem bogobojnego Hioba, którego nie było za co karać. Stracił on żonę, dzieci i majątek w wyniku próby, jakiej poddał go Bóg. Przyjaciele pocieszali Hioba w taki sposób, że trudno to było uznać za pomoc (uważali, że cierpienie to kara za grzech). Hiob się jednak nie ugiął, nie stracił wiary ani ufności do Boga, który po tej próbie ofiarował mu nowe szczęśliwe życie.

"Księga Hioba" do dziś żywo przemawia do wyobraźni człowieka. Może dlatego właśnie m.in. te księgę tłumaczył XX-wieczny noblista Czesław Miłosz. Także frazeologizmy: hiobowa wieść (wieść straszna, tragiczna) i przyjaciel Hioba (fałszywy przyjaciel), zawdzięczamy temu fragmentowi Starego Testamentu.

Pieśń nad Pieśniami

Najbardziej zmysłowa część "Starego Testamentu", o tematyce miłosnej, na pozór nie mówi nic o Bogu, lecz o uczuciach Oblubieńca i Oblubienicy. Według wielu chrześcijańskich interpretacji "Biblii" symbolizuje związek między Chrystusem a Kościołem. Tytuł tłumaczy się dosłownie z hebrajskiego "pieśń pieśni".

Księga Psalmów

Księga złożona z hebrajskich pieśni (hymnów) religijnych. Pierwotnie ich autorstwo przypisywano królowi Dawidowi, dziś wiadomo, że psalmy miały różnych autorów. Mają też różny charakter, np. pochwalny, dziękczynny, błagalny, patriotyczno-religijny, mądrościowy, wyróżnia się też psalmy królewskie.

Te utwory są wielkim osiągnięciem poetyckim. Łączy je modlitewny ton i zrytmizowana forma oraz występowanie paralelizmu: każdy werset dzieli się na dwie lub trzy cząstki,które odpowiadają sobie składniowo, rytmicznie i znaczeniowo (np. "Cóż jest człowiek, że pamiętasz o nim, syn człowieczy, że go nawiedzasz") lub łączą się na zasadzie odpowiedniości motywów. Niekiedy też w pierwszej części wersetu pojawia się pytanie, a w drugiej np. odpowiedź lub rozwinięcie myśli, np. "Owce i woły wszelkie, jak i zwierzęta polne".

Księga Wyjścia

Kontynuacja "Księgi Rodzaju", centralną postacią jest tu Mojżesz. Pamiętne sceny z tej księgi to m.in. objawienie się Mojżeszowi Boga w krzewie ognistym, wyjście Izraelitów z Egiptu, towarzyszące temu plagi egipskie, przejście Izraelitów przez Morze Czerwone, wędrówka przez pustynię do ziemi Kanaan, nadanie przez Boga Jahwe dekalogu, kult złotego cielca szerzący się wśród Izraelitów.